جایگاه علم و دانش در اسلام/ علم مورد امر الهی چیست

به گزارش خبرگزاری مهر، علم و دانش صفتي ستايش شده براي تمامي فرهنگ ها، همه سليقه ها و آيين هاي آسماني است كه عيار تعيين كننده عظمت و عزت انسان ها محسوب مي شود. گرچه به قول افلاطون، "عوام ثروتمندان را محترم مي شمارند و خواص دانشمندان را".

از دید اسلام كه بر مبناي "آگاهی و شعور" استوار است، دانش جايگاهي والا دارد، به گونه اي كه پيوندي بسيار قوي بين علم و عقل وجود دارد و عالمان و فرهيختگان با گشودن بابی به نام "كتاب العقل و الجهل" عاقلان را عالمان و جاهلان را بي خردان تعريف و توصيف مي كنند تا ارزش دانش و دانشمند دانسته شود.

حضرت محمد(ص) كه به امر خداي خود هميشه ترنم "رب زدني علما" خدايا زياد كن علم مرا را بر لب داشت در كلامي زيبا می فرماید: علي جان فقري شديدتر از جهالت و ناداني و ثروت و مالي مفيدتر از علم و دانايي نيست. در سخني ديگر آن رسول گرامی می فرماید: حيا دوگونه است، حيای عقل و درايت و حيای جهل و حماقت، پس حيای عقل همان علم و دانايي است و حيا یحماقت، همان جهل و ناداني.

در يك نگاه عاقلان كه حياي مثبت و قدسي دارند عالمان و انديشمندان جامعه هستند كه روزهاي حيات خود را كه سرمايه اي گرانبها ست با گوهر هاي معرفت نور مي دهند و با تلاش و كوشش بي دريغ خويش، خود، خانواده و جامعه خويش را هدايت و كرامت مي بخشند، نخست عاقل و فهيم مي شوند، سپس دانا و روشن ضمير. حضرت علي (ع) نماد خردورزي و عقل و درايت انسان را در انتخاب هاي حساس و ارتباط هاي تاثيرگذار تنها يك چيز مي شمرد و به گونه اي كوتاه و گويا مي فرمايد: علم و دانش نشان عقل و بينش آدمي است.

آشنا شدن با جلوه هاي جلال و عظمت علم و دانش نخستين گام براي ايجاد انديشه و اراده و در پي آن حركت و سرعت و سبقت در علم آموزي و دانش افروزي است. گويي اين بيرق بالندگي را پروردگار خود در آغاز بر افراشت كه فرمود : خداوند كساني را كه ايمان دارند و از علم و دانش بهره مند شده اند به مراتب بر ديگران برتري مي دهد.

پیامبر گرامي اسلام(ص) نيز پس از بيان جمله طلايي "جستجوي دانش بر هر مسلماني واجب است" با توجه بخشيدن به افراد، دانش پژوهان را محبوبان خداوند می خواند.

در کلام امام علي (ع) برتري بي مانند دانش بر ثروت به گونه اي تمام عيار بيان شده است آنجا که می فرماید علم شما را حفظ و حراست مي كند، اما شما بايد ثروت را نگه داريد؛ ثروت تا لحظه پاياني زندگي با شما همراه است اما علم پس از مرگ نيز با شماست.

بسياري از مردم كوچه و بازار معتقدند عالم شدن با صرف تمام وقت روز و شب، حضور در مكان خاصي مثل حوزه و دانشگاه و يا ورود در صنف و سلك مشخص مي شود در حالي كه نگاه رسول خاتم و امامان معصوم و همه عالمان و انديشمندان آن است كه علم واقعي كه مورد امر الهي و فرستادگان حق قرار گرفته است و فضيلت هاي فراوان دانش جويي و دانش آموزي دارد، مخصوص قشر خاصي با لباس خاصي و عنوان خاصي نيست بلكه هر دانش و علمي كه مورد نياز جامعه اسلامي باشد آموختن آن فرضيه واجب است و هر كس در هر فرصتي ساعات و دقايقي را براي آموختن واجبات ديني و آداب الهي صرف كند و بدان عمل نمايد نسبت به دانسته هاي خود عالم و آگاه و براي انجام آن مسئول است.